کلمهی «بنگر» در زبان انگلیسی به look، behold یا gaze ترجمه میشود که انتخاب دقیق آن به بافت جمله و میزان رسمیت یا شاعرانه بودن متن بستگی دارد.
«بنگر» در زبان فارسی امروزی بیشتر در متون ادبی، کهن یا رسمی دیده میشود و کمتر در گفتوگوی روزمره به کار میرود. این واژه از ریشهی فعل «نگریستن» مشتق شده و معنای آن به عمل توجه کردن و با دقت دیدن اشاره دارد. بهکارگیری «بنگر» در جمله، معمولاً بار معنایی خاصی را منتقل میکند که علاوه بر درخواست دیدن، نوعی تأکید بر تأمل، دقت یا حتی شگفتی نسبت به موضوع مورد نظر را به همراه دارد.
از نظر کاربرد، «بنگر» غالباً در بافتهایی استفاده میشود که گوینده میخواهد مخاطبش را به مشاهدهی دقیق یا اندیشمندانه فرا بخواند. برای مثال، در شعر فارسی ممکن است بیاید: «بنگر به باغ تا گل نو شکفته بینـی»؛ اینجا «بنگر» تنها دعوت به دیدن نیست، بلکه نوعی دستور هنری و احساسی برای تجربهی یک صحنه با همهی حواس و احساسات است. در این معنا، واژه نه صرفاً یک فعل، بلکه حامل نوعی فضای عاطفی و هنری میشود.
در متون کلاسیک، «بنگر» اغلب در کنار مضامین اخلاقی، فلسفی یا عرفانی به کار رفته است. شاعران و نویسندگان قدیم از آن برای جلب توجه خواننده به حقیقتی عمیق یا منظرهای شگرف بهره میگرفتند. برای نمونه، حافظ یا سعدی ممکن است در قالب دعوتی شاعرانه از «بنگر» استفاده کنند تا خواننده را به تأمل در گذر عمر، زیبایی طبیعت یا عظمت آفرینش وادارند. همین ویژگی باعث شده که این واژه، در ذهن مخاطب، حس مکث و تأمل را تداعی کند.
از نظر آوایی، «بنگر» واژهای کوتاه و خوشوزن است که در بیان شفاهی، آهنگ خاصی دارد و همین امر آن را برای استفاده در شعر و نثر موزون بسیار مناسب کرده است. ترکیب صامتها و مصوتها در آن باعث میشود که واژه هم محکم و قاطع به گوش برسد و هم رنگی از لطافت و دعوت در خود داشته باشد. این ویژگیهای آوایی و معنایی دست به دست هم دادهاند تا «بنگر» قرنها در زبان فارسی مکتوب باقی بماند.
«بنگر» تنها یک فرمان ساده برای دیدن نیست؛ بلکه پلی است میان دیدن و اندیشیدن، میان مشاهدهی ظاهری و درک عمیقتر. این واژه با بار فرهنگی و ادبی خود، همچنان در آثار هنری و متون فاخر جایگاه ویژهای دارد و هر بار که شنیده یا خوانده میشود، نوعی حس احترام به زبان و ادبیات کهن را زنده میکند.
از آنجا که فستدیکشنری به عنوان مرجعی معتبر توسط دانشگاهها و دانشجویان استفاده میشود، برای رفرنس به این صفحه میتوانید از روشهای ارجاع زیر استفاده کنید.
شیوهی رفرنسدهی:
معنی لغت «بنگر» در فستدیکشنری. مشاهده در تاریخ ۷ شهریور ۱۴۰۴، از https://fastdic.com/word/بنگر