Non Deterministic

کلمه‌ی nondeterministic در زبان فارسی به «غیرقطعی» ترجمه می‌شود.

این اصطلاح عمدتاً در حوزه‌های علمی و فنی، به ویژه در ریاضیات، علوم کامپیوتر و منطق، استفاده می‌شود و به شرایط یا سیستم‌هایی اشاره دارد که در آن‌ها نتیجه‌ی دقیق و مشخص نمی‌تواند پیش‌بینی شود و ممکن است چندین حالت یا مسیر مختلف برای یک ورودی وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، برخلاف سیستم‌های قطعی (deterministic) که در آن‌ها هر ورودی نتیجه‌ای یکتا و قابل پیش‌بینی دارد، سیستم‌های nondeterministic چندین خروجی ممکن دارند.

در علوم کامپیوتر، این واژه کاربرد ویژه‌ای دارد. الگوریتم‌ها یا ماشین‌های غیرقطعی (nondeterministic algorithms یا nondeterministic machines) نمونه‌هایی از این مفهوم هستند. چنین الگوریتم‌ها یا ماشین‌هایی می‌توانند در یک مرحله انتخاب‌های مختلفی داشته باشند و مسیر محاسباتی آن‌ها به طور دقیق از پیش مشخص نیست. این ویژگی به تحلیل و طراحی مسائل پیچیده، مانند مسائل NP-complete، کمک می‌کند و مبنایی برای مطالعه‌ی قابلیت حل مسائل با کامپیوتر فراهم می‌آورد.

همچنین، در ریاضیات و منطق، مفاهیم غیرقطعی به مدل‌سازی سیستم‌هایی که شامل احتمال، تصادف یا انتخاب‌های متعدد هستند، کمک می‌کنند. برای مثال، در نظریه گراف یا اتوماتا، سیستم‌های غیرقطعی به ما اجازه می‌دهند که چند مسیر ممکن را همزمان در نظر بگیریم و رفتار سیستم را بدون الزام به یک مسیر خاص تحلیل کنیم. این رویکرد در شبیه‌سازی و تحلیل فرآیندهای پیچیده اهمیت بالایی دارد.

از لحاظ کاربرد عمومی‌تر، nondeterministic می‌تواند برای توصیف شرایط زندگی یا موقعیت‌هایی به کار رود که نتیجه‌ی آن‌ها غیرقابل پیش‌بینی است و نمی‌توان از قبل تعیین کرد چه اتفاقی رخ خواهد داد. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی نیازمند انعطاف و آمادگی برای چندین سناریو ممکن است.

nondeterministic مفهومی است که تأکید بر پیچیدگی، چندراهی و عدم قطعیت دارد. این ویژگی، چه در حوزه‌ی علمی و چه در کاربردهای نظری و عملی، به ما یادآوری می‌کند که همه چیز همیشه قابل پیش‌بینی نیست و تحلیل یا تصمیم‌گیری در محیط‌های غیرقطعی نیازمند درک کامل از احتمالات و مسیرهای ممکن است.