چرخ‌دنده به انگلیسی

کلمه‌ی «چرخ‌دنده» در انگلیسی gear یا gearwheel ترجمه می‌شود.

چرخ‌دنده یک قطعه مکانیکی است که برای انتقال حرکت چرخشی از یک شافت به شافت دیگر استفاده می‌شود. این قطعه به‌طور معمول در ماشین‌آلات مختلف، از ساعت‌های مکانیکی گرفته تا خودروها و ابزارهای صنعتی، برای انتقال نیرو و حرکت به کار می‌رود. چرخ‌دنده‌ها به‌ویژه در سیستم‌های انتقال قدرت (مانند گیربکس‌ها) و سیستم‌های حرکتی کاربرد زیادی دارند.

چرخ‌دنده‌ها معمولاً از فلزات مقاوم مانند فولاد یا آلیاژهای دیگر ساخته می‌شوند تا در برابر سایش و فشارهای ناشی از انتقال نیرو و حرکت چرخشی دوام بیاورند. شکل اصلی چرخ‌دنده‌ها دایره‌ای است و دندانه‌های آن‌ها به‌طور دقیق طراحی می‌شوند تا با دندانه‌های چرخ‌دنده‌های دیگر درگیر شوند و حرکت را انتقال دهند. این دندانه‌ها می‌توانند به شکل‌های مختلفی نظیر دندانه‌های مستقیم، مارپیچ یا شانه‌ای طراحی شوند.

چرخ‌دنده‌ها در انواع مختلفی موجود هستند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند. به‌عنوان مثال، چرخ‌دنده‌های ساده یا مستقیم که دندانه‌های آن‌ها به‌طور مستقیم در کنار هم قرار دارند، برای انتقال حرکت در خط مستقیم به‌کار می‌روند. از طرف دیگر، چرخ‌دنده‌های مارپیچ که دندانه‌های آن‌ها به‌طور زاویه‌دار با هم تماس دارند، برای انتقال حرکت در زاویه‌ها و در سرعت‌های بالاتر مناسب‌ترند و به‌ویژه در خودروها و ماشین‌آلات صنعتی کاربرد دارند.

چرخ‌دنده‌ها می‌توانند در اندازه‌ها و نسبت‌های مختلف طراحی شوند. تغییر نسبت تعداد دندانه‌ها در چرخ‌دنده‌ها می‌تواند تأثیر زیادی بر سرعت و گشتاور (نیروی چرخشی) سیستم داشته باشد.

چرخ‌دنده‌ها نقش مهمی در بسیاری از دستگاه‌های روزمره دارند. از دوچرخه‌ها و ساعت‌ها گرفته تا تجهیزات پیچیده‌تری مانند موتورهای الکتریکی، کامپیوترها و ماشین‌آلات صنعتی. همچنین، این قطعات در بسیاری از سیستم‌های انتقال قدرت پیچیده مانند اتومبیل‌ها، هواپیماها و کشتی‌ها برای تغییر سرعت و گشتاور سیستم استفاده می‌شوند.