غرض به انگلیسی

کلمه‌ی «غرض» در زبان انگلیسی به intention یا purpose ترجمه می‌شود.

غرض مفهومی است که به نیت، هدف یا مقصودی اشاره دارد که فرد در پسِ گفتار یا کردار خود پنهان یا آشکار می‌سازد. این واژه معمولاً بار معنایی عمیقی دارد و در بسیاری از موقعیت‌ها، کلید فهم چرایی رفتار انسان‌ها محسوب می‌شود. وقتی گفته می‌شود کسی غرضی دارد، منظور این است که کنش او تصادفی یا صرفاً سطحی نیست، بلکه پشت آن اندیشه، نیت یا مقصدی خاص نهفته است. این معنا از دیرباز در زبان و ادبیات فارسی جایگاهی پررنگ داشته و به عنوان معیاری برای سنجش صداقت یا انگیزه‌های پنهان افراد به کار رفته است.

در روابط انسانی، غرض گاه به صورت مثبت و گاه به صورت منفی برداشت می‌شود. در معنای مثبت، غرض می‌تواند همان هدف ارزشمندی باشد که انسان را به تلاش و کوشش سوق می‌دهد. مثلاً فردی که در مسیر تحصیل یا کار، غرضی روشن دارد، مسیر خود را با انگیزه و پشتکار دنبال می‌کند. اما در معنای منفی، غرض می‌تواند اشاره به نیت‌های پنهانی، خودخواهانه یا حتی زیان‌بار داشته باشد. همین دوگانگی باعث شده است که در زبان روزمره، این واژه هم با احترام و هم با سوءظن همراه شود.

از منظر روان‌شناسی و فلسفه، غرض رابطه‌ی تنگاتنگی با اراده و اختیار انسان دارد. هیچ کنشی بدون غرض شکل نمی‌گیرد، حتی اگر فرد از نیت خود آگاهی کامل نداشته باشد. غرض همچون چراغی است که مسیر انتخاب‌ها را روشن می‌کند و به اعمال انسان معنا می‌بخشد. بررسی غرض‌های انسانی می‌تواند به درک بهتر از شخصیت، ارزش‌ها و اولویت‌های افراد بینجامد. برای نمونه، وقتی دو فرد رفتار مشابهی انجام می‌دهند، تفاوت در غرض آن‌ها می‌تواند سبب شود که جامعه قضاوتی کاملاً متفاوت درباره‌ی آن‌ها داشته باشد.

در ادبیات فارسی، غرض به وفور به کار رفته و بارها موضوع تأمل شاعران و نویسندگان بوده است. بسیاری از شاعران در اشعار خود، غرض را با صداقت یا ریاکاری مقایسه کرده‌اند و از آن به عنوان معیاری برای تشخیص ارزش واقعی اعمال انسان یاد کرده‌اند. در متون اخلاقی نیز به نقش غرض در تعیین ارزش معنوی و اخلاقی کردارها اشاره فراوان شده است. این حضور پررنگ نشان می‌دهد که در فرهنگ ایرانی، غرض نه تنها یک مفهوم زبانی، بلکه یکی از عناصر بنیادی در سنجش رفتار انسانی است.

از زاویه‌ی اجتماعی نیز، غرض تأثیری آشکار بر تعاملات روزمره دارد. در گفت‌وگوها و ارتباطات انسانی، همیشه پرسش از غرض طرف مقابل اهمیت دارد، زیرا مردم به دنبال درک نیت پشت سخن یا عمل هستند. این کنجکاوی طبیعی است، زیرا فهم غرض به افراد کمک می‌کند اعتماد یا بی‌اعتمادی خود را تنظیم کنند. حتی در نظام‌های حقوقی و قانونی، تشخیص غرض یا نیت فرد نقش تعیین‌کننده‌ای در داوری‌ها دارد، چراکه نتیجه‌ی یک عمل تنها به خودِ عمل محدود نمی‌شود، بلکه نیت انجام‌دهنده نیز در ارزیابی آن اثرگذار است.