گزنه به انگلیسی

کلمه‌ی «گزنه» در انگلیسی nettle ترجمه می‌شود.

گزنه گیاهی علفی و چندساله از تیره‌ی گزنه‌ها (Urticaceae) است که بیشتر به‌خاطر برگ‌های خشن و دارای پرزهای گزنده‌اش شناخته می‌شود. نام علمی رایج‌ترین گونه‌ی آن Urtica dioica است. این گیاه معمولاً در مناطق مرطوب، کنار جوی‌ها، جنگل‌ها و زمین‌های خالی رشد می‌کند و ارتفاع آن گاهی به بیش از یک متر هم می‌رسد.

برگ‌های گزنه حاوی کرک‌های ظریف و توخالی هستند که در صورت تماس با پوست، مواد شیمیایی مانند هیستامین، اسید فرمیک، سروتونین و استیل‌کولین آزاد می‌کنند. همین ترکیبات باعث ایجاد سوزش، خارش، قرمزی و گاهی تاول سطحی روی پوست می‌شوند. اما با وجود این خاصیت دردناک، گزنه یکی از گیاهان دارویی بسیار مفید در طب سنتی و گیاه‌درمانی به‌حساب می‌آید.

در طب سنتی، از برگ، ساقه و حتی ریشه‌ی گزنه برای درمان مشکلات متعددی استفاده می‌شود. این گیاه دارای خواص ضدالتهابی، ادرارآور، تقویت‌کننده‌ی سیستم ایمنی، و مفید برای سلامت پوست و مو است. گزنه همچنین در درمان کم‌خونی، درد مفاصل، بزرگی خوش‌خیم پروستات، و حساسیت‌های فصلی کاربرد دارد. از دمنوش گزنه، عصاره‌ی آن، یا پودر خشک‌شده‌ی برگ‌هایش برای این منظورها استفاده می‌شود.

علاوه بر کاربرد دارویی، گزنه در آشپزی نیز جایگاه ویژه‌ای در برخی فرهنگ‌ها دارد. مثلاً در برخی مناطق ایران مانند گیلان و مازندران، از برگ‌های جوان گزنه در تهیه‌ی خورش‌ها و آش‌های محلی استفاده می‌شود. البته برای این کار ابتدا باید برگ‌ها را با دقت پخته یا تفت داد تا خاصیت گزندگی‌شان از بین برود.

هنگام برداشت یا استفاده از گزنه باید مراقب بود، چون تماس مستقیم با پوست ممکن است باعث ناراحتی و التهاب شود. توصیه می‌شود هنگام چیدن گزنه از دستکش استفاده شود.